PFRN w sprawie komunikatu Prezesa UOKiK z dnia 3 stycznia 2013 roku

PFRN w sprawie komunikatu Prezesa Urzędu Ochroną Konkurencji

i Konsumenta z dnia 3 stycznia 2013 roku

Decyzjami z dni 16 listopada 2012r i 29 listopada 2012r[i] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, ze dwaj przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami dopuścili się naruszenia zbiorowych interesów konsumentów[ii] przez zamieszczanie we wzorcach umów pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zawieranych z konsumentami postanowień tożsamych co do treści i celu[iii] z wpisanymi już  do rejestru niedozwolonych postanowień umownych[iv] i wymierzył im za to po ponad 40 000 zł kary pieniężnej. Od decyzji przedsiębiorcom przysługuje prawo złożenia odwołań do Sądu Okręgowego w Warszawie Wydział XVII Ochrony Konkurencji i Konsumentów (tzw. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów).

Zakwestionowanymi przez Prezesa UOKiK postanowieniami, mimo sformułowania ich różnymi słowami, konsument zamawiający usługę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, zobowiązany był do:

  • zapłaty pośrednikowi wynagrodzenia jeżeli po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy zawrze (bez ograniczenia czasowego, a więc kiedykolwiek) transakcję z osobą, której nieruchomość wskazał pośrednik,
  • zapłaty pośrednikowi wynagrodzenia mimo, że sam znalazł nabywcę nieruchomości,
  • zapłaty odsetek w wysokości przekraczającej dozwoloną przez Kodeks cywilny[v],
  • niezwłocznego, nie później niż w terminie 7 dni informowania o zmianie adresu, numeru telefonu i innych danych pod rygorem uznania pisma wysłanego pod dotychczasowy adres za skutecznie doręczone,
  • udzielenia zgody na przetwarzanie jego  danych osobowych nie tylko na potrzeby wykonania zawartej umowy pośrednictwa (co zrozumiałe i uzasadnione), lecz także dla celów marketingowych lub reklamowych i otrzymywanie drogą elektroniczną  informacji marketingowych lub reklamowych.

Brak zakreślenia ram czasowych, w których konsument będzie zobowiązany do zapłacenia pośrednikowi wynagrodzenia po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy w przypadku, gdy transakcja zbycia nieruchomości zostanie później zawarta z osobą wskazaną przez pośrednika,  skutkuje koniecznością wywiązania się przez zamawiającego ze zobowiązania uiszczenia wynagrodzenia bez względu na upływ czasu.

Polska Federacja Rynku Nieruchomości zauważa, że pośrednik ma prawo domagania się w powyższej sytuacji zapłaty wynagrodzenia przez zamawiającego, jednak pod warunkiem ustalenia w umowie okresu, przez  który roszczenie będzie mu przysługiwało. Okres ten powinien być adekwatny do rodzaju nieruchomości i sytuacji panującej w danym okresie na rynku nieruchomości. Polska Federacja Nieruchomości zaleca więc, by strony – zamawiający i pośrednik drogą indywidualnych uzgodnień określały tę kwestię.

Polska Federacja Rynku Nieruchomości stoi na stanowisku, iż klient zlecając pośrednictwo w sprzedaży lub  wynajmie nieruchomości i podpisując umowę pośrednictwa z klauzulą wyłączności, szanując swoją decyzję powierzenia znalezienia kontrahenta profesjonaliście, kierując się również lojalnością wobec niego,  nie powinien sam poszukiwać kontrahenta (na tym polega istota art. 550 kc). Zważyć należy, iż klient zgłaszając się bezpośrednio do sprzedającego, mógł to zrobić w wyniku działań marketingowych prowadzonych przez pośrednika w obrocie nieruchomościami np. uzyskując stosowną informację z wywieszonego przez pośrednika na nieruchomości baneru, zamieszczonego przez pośrednika ogłoszenia prasowego czy internetowego. Umowa na wyłączność, o czym należy pamiętać, najczęściej jest umową okresową. Pośrednik, mając zwiększone szanse na uzyskanie za swą pracę wynagrodzenia, jest zainteresowany w maksymalnym w danym przypadku wypromowaniu nieruchomości, pokazaniu jej  jak największej liczbie klientów, eksponowaniu jej pozytywne cechy i zdobywaniu maksimum informacji, które mogą być ważne dla potencjalnego nabywcy, np. co znajduje się w bliższym i dalszym otoczeniu nieruchomości, czy w dającej się określić perspektywie zyska na wartości, niekiedy może także okazać pomoc w uzyskaniu kredytu. ma wówczas obowiązek być w stałym kontakcie z klientem, informować go, jakie uwagi zgłaszali potencjalni nabywcy, co uznawali za zalety lub wady nieruchomości, itp.

Polska Federacja Rynku Nieruchomości zastrzega równocześnie, że w indywidualnie uzgodnionych umowach, zamawiający może zastrzec na rzecz pośrednika lub przedsiębiorcy „pełną” wyłączność. Oznaczać to będzie, że zamawiający dobrowolnie, z pełną świadomością rezygnuje z samodzielnego poszukiwania kontrahenta, a nawet gdyby taki się do niego zgłosił, doprowadzenie do transakcji sceduje na pośrednika. Do sytuacji takich może dojść zwłaszcza wtedy, kiedy nieruchomość jest położona w znacznej odległości od miejsca zamieszkania zbywcy, a jest on na tyle zajęty pracą, że nie ma czasu, możliwości na uczestniczenie w oględzinach nieruchomości, jej ogłaszanie, udzielanie informacji potencjalnym nabywcom.

Polska Federacja Rynku Nieruchomości, rekomendując zawieranie umów z opcją wyłączności, zaleca indywidualne ustalanie przez strony – zamawiającego i pośrednika treści poszczególnych postanowień umowy pośrednictwa.

 

 

Polska Federacja Rynku Nieruchomości (PFRN) z siedzibą w Warszawie www.pfrn.pl jest dobrowolnym związkiem samorządnych organizacji posiadających osobowość prawną. Została utworzona w styczniu 1995 roku przez sześć regionalnych stowarzyszeń pośredników w obrocie nieruchomościami. W chwili obecnej PFRN działa na rzecz i w interesie 23 regionalnych stowarzyszeń pośredników oraz zarządców nieruchomości, zrzeszających blisko 3500 osób. Od lutego 2010 roku PFRN jest członkiem Pracodawców Rzeczpospolitej Polskiej.  Od 2004 roku jest pełnoprawnym członkiem Europejskiej Rady Nieruchomości – CEPI (Conseil Européen des Professions Immobilieres)  z siedzibą w Brukseli.

 

 

 



[i] Decyzja RWA-26/2012 i decyzja RWA-33/2012.

[ii] Art. 24 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50,                    poz. 331  ze zm.). Zbiorowy interes konsumentów nie jest sumą interesów poszczególnych konsumentów. Rozumie się go jako interes dotyczący ogółu, naruszenie go może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z cyt.  ustawą dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku – konsumentów.

[iii] Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 13 lipca 2006r, sygn. akt III SZP 3/06, przesądził, że stosowanie klauzul abuzywnych tożsamych z wpisanymi do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, przez innego przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania zakończonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.

[iv] W decyzjach powołano się na klauzule abuzywne  wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych za numerami: 761, 763, 1482, 1601, 1656,1746, 1500, 1752, 1763.

[v] Art. 359 ust. 21 kc

NEWSLETTER
Codzienne aktualności, przegląd prasy, wydarzenia
polityka prywatności
DOŁĄCZ DO SIECI
PFRN POLECA